Wij, onnozele zielen

  Column

Column door Robert Goesten, Michigan, U.S.A.

Gekken en dwazen schrijven hun namen op deuren en glazen. Maar ambtenaren doen dat op papier. Niet hun namen maar wel, in hun ogen, zeer belangrijke zaken. En daar zit hem nu de kneep. Heeft u ook wel eens zo’n brief gekregen van de gemeente of het rijk die u twee of drie keer opnieuw moest lezen voordat u begreep wat er in stond? Daar hoeft u helemaal niet dom voor te zijn. De gemiddelde ambtenaar schrijft namelijk in een voor de gewone sterveling haast onbegrijpelijk taalgebruik. In vroegere tijden had een ambtenaar een zekere mate van aanzien, belangrijkheid zeg maar.

Dat is door de jaren heen sterk veranderd. Veel mensen kijken zelfs neer op de ambtenaar die in het leven zou zijn geroepen om het de burger alleen maar lastig te maken. Het woord ‘ambtenarij’ heeft dan ook onmiskenbaar een negatieve klank gekregen. Om nu toch enigszins op stand terug te komen, schrijven sommige overheidsdienaren moeilijk begrijpbare brieven die daardoor met geen pen te beschrijven zijn.

Daar probeert de overheid nu iets aan te doen. Een jaar geleden stelde staatssecretaris Knops (Binnenlandse Zaken) een ‘Direct Duidelijk Brigade’ van honderd taalexperts aan om brieven van de overheid duidelijker te maken. Sindsdien trekken talrijke taalcoaches het land in om ambtenaren te helpen bij het schrijven van voor ons onnozele zielen begrijpelijke teksten.

Inmiddels zijn twintigduizend overheidsteksten verbeterd, blijkt uit een enquête van de staatssecretaris onder honderachtentachtig organisaties, zoals gemeenten en provincies. “Dat is echt veel meer dan de duizend teksten die we vooraf als doel hadden gesteld”, zegt Knops. ”We zien dat de sneeuwbal gaat rollen. “Echter, slechts een kwart van de aangesproken ambtenaren is enthousiast voor het idee, de rest laat zich niet zomaar de wet voorschrijven.”

Als u nu nog nooit een brief van de overheid heeft ontvangen en u dus niet begrijpt waar ik het over heb, volgt hier een voorbeeld. Een voorbeeld van een uitnodiging: ‘Deze verdieping en bezinning op de toekomst van de tippelzone willen wij vormgeven door het gesprek met u aan te gaan via de publieke waarde cyclus met een zogeheten multiloogtafel.’ Duidelijk geschreven door een gefrustreerde ambtenaar, want wat betekent deze zin? ‘We willen graag met u praten over de tippelzone.’ Dat klinkt meteen al een stuk gastvrijer. Wie wil er immers niet over een tippelzone praten? Zo’n uitnodiging is niet om over naar huis te schrijven.

Het kabinet trok vorig jaar maar liefst drie miljoen euro uit voor de ‘Direct Duidelijk Brigade’. Het geld wordt onder meer gebruikt voor een hulppakket voor verschillende overheidsinstanties. Daarin zitten voorbeeldbrieven, een woordenlijst met alternatieven voor ambtelijk jargon en een checklist voor het schrijven in heldere taal. Volgend jaar komt er ook een speciale ‘taalhulplijn’ voor ambtenaren, net als een app die helpt om moeilijke teksten te herschrijven. Onvoorstelbaar! Als er echt zoveel nodig is om ambtenaren opnieuw te leren schrijven kunnen we dit alles wel op onze hak schrijven.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden