Het lukt! Door de instructies van de ervaren midwinterhoornblazers op te volgen, ontlokt deze jongen een krachtig geluid aan het instrument.
Het lukt! Door de instructies van de ervaren midwinterhoornblazers op te volgen, ontlokt deze jongen een krachtig geluid aan het instrument.

Blazen op voorlopers van mobieltje

Afgelopen zondag klonk het melancholieke geluid van de midwinterhoorn rond Kasteel Ammersoyen. Vier leden van de Midwinterhoorn Groep Lochem blazen op hun berkenhouten instrumenten. Om de beurt, zoals de traditie voorschrijft. Het oergeluid draagt ver en heeft iets weemoedigs. De klanken zijn alleen tussen Advent en Driekoningen te horen: om het duister te verdrijven. Kasteelbezoekers mogen deze middag een poging wagen om geluid uit de lange hoorn te krijgen.

door Loeki Bruinink

Ammerzoden - Voor blazers van de zogenaamde droeftoeter zijn Ben, Pierre, Richard en Jacobus opmerkelijk vrolijk en spraakzaam. De vier leden van de midwinterhoorngroep hebben dit seizoen al aardig wat optredens achter de rug. Toch staan ze deze zondag onvermoeibaar de bezoekers van Kasteel Ammersoyen te woord. Ze vertellen over de lange geschiedenis van het instrument, de wijze waarop het wordt gemaakt en bespeeld. Bezoekers mogen zelfs een poging wagen om geluid uit de hoorn te krijgen. Een vader en zoon willen het wel proberen. Om de beurt zetten ze hun lippen tegen de happe, het losse, schuin afgesneden mondstuk gemaakt van vlierhout. Met bolle wangen volgt de zoon de instructies op en weet een krachtige toon aan het instrument te ontlokken. Zijn vader is minder succesvol.

Het instrument, dat vooral in het oosten van het land wordt bespeeld, heeft geen gaatjes om tonen te beïnvloeden. "We hebben slechts zeven tonen tot onze beschikking. In de praktijk gebruiken we er zelfs maar vijf: de hoogste toon gaat door merg en been en wordt daarom gemeden." Verhalen rond het instrument zijn er des te meer. Zo verdreef de hoorn volgens een Noorse mythe de wolf die de zon dreigde op te eten. Herders zouden al vanaf de middeleeuwen het blaasinstrument gebruiken om hun schapen te beschermen tegen wolven. Daarnaast was het een belangrijk communicatiemiddel voor boeren in afgelegen gebieden. Dat verklaart wellicht ook waarom altijd maar één hoorn tegelijk mag klinken. De telefoon en het mobieltje namen die functie later over. De tonen van de midwinterhoorn klinken tegenwoordig vooral ter ere van het christuskind en om het donker te verdrijven en het licht aan te roepen.

De dertig leden tellende Midwinterhoorn Groep Lochem, opgericht in 1984, mag zich verheugen in een toenemende belangstelling. Het bespelen en bouwen van midwinterhoorns werd een paar jaar geleden tot immaterieel erfgoed uitgeroepen. Met leskisten op scholen worden kennis en vaardigheden overgedragen aan de jeugd, om de toekomst van het midwinterhoornblazen veilig te stellen.

Na Driekoningen moeten Ben, Pierre, Richard en Jacobus een jaar wachten, voordat ze de midwinterhoorn weer aan hun lippen mogen zetten. "Vanaf 1 december komen we samen om onder leiding van onze oefenmeesters binnenshuis te oefenen. We leren door overlevering." Pas vanaf Advent zijn de droeftoeters buiten te horen. Ongetwijfeld ook weer in Ammerzoden.

Meer berichten