Een gelegenheidskoor zorgde voor muziek tijdens de middag. Ze zongen een lied, speciaal geschreven door pastor Ben van Bronkhorst voor de 300e paardenmarkt.
Een gelegenheidskoor zorgde voor muziek tijdens de middag. Ze zongen een lied, speciaal geschreven door pastor Ben van Bronkhorst voor de 300e paardenmarkt. (Foto: Mirjam Duijts-As)

Een jubileumboek met erwtensoep

Tweehonderd Hedelnaren waren zaterdag bijeen in het Gelre's End voor een gezamenlijke erwtensoepmaaltijd. Aanleiding vormde de uitreiking aan burgemeester Van Kooten van het zojuist verschenen boek 'Hedel -300 jaar Paardenmarkt'.

door Mirjam Duijts-As

Hedel - "Het is het idee van de burgemeester om de boekuitreiking te combineren met een feestelijke bijeenkomst voor de 60-plussers uit Hedel", licht Toos Brok-Van der Schoot, één van de vier bestuursleden van de Hedelse Activiteiten Stichting, de keuze voor de leeftijdsgroep toe. De opkomst is overweldigend. Binnen een mum van tijd is de erwtensoep op, maar niet getreurd! Er is volop brood met kroket en koffie met gebak. Het is meer dan een complete lunch, zo fluisteren de gasten.

Velen van hen hebben de paardenmarkt van kleins af aan meegemaakt. Het met elkaar delen van herinneringen draagt bij aan het succes van deze middag. Stoere, gekke en vaak wat aangedikte belevenissen wisselen elkaar af. Mensen van allerlei pluimage, religie, oud-Hedelnaren maar ook nieuwere inwoners zijn aan de tafels te vinden. De middag wordt opgeluisterd door een gelegenheidskoor, waarbij het lied is gemaakt door pastor Ben van Bronkhorst. 'Want paardenmarkt is ons heilig, In Hèlse handen is zij veilig. Brengt generaties bij elkaar', aldus het lied.

Waarom paardenmarkt?
Het vraagt wat inlevingsvermogen om te kunnen voorstellen hoe het leven in de Bommelerwaard zich driehonderd jaar geleden afspeelde. Het was een enigszins geïsoleerd, door rivieren omsloten, gebied, waar landbouw het belangrijkste bestaansmiddel vormde. Het paard was een belangrijk landbouwwerktuig, nodig voor het ploegen van de velden. Een werktuig dat ook in de lange winter gevoerd moest worden. Voor veel boeren een reden om aan het einde van het groeiseizoen het paard aan handelaren te verkopen.

Dat moet de reden zijn geweest waarom in 1719 het bestuur van de Baronie van Hedel aan de Hof van Gelre een aanvraag indiende en toestemming kreeg voor een 'paarde en beeste marckte'. Het grote aantal bezoekers vormde voor de burgerij al snel een goede mogelijkheid wat bij te verdienen door soep, vooral erwtensoep, koffie en brood te verkopen en zo het vaak schamele inkomen enigszins aan te vullen.

Bijzonder is het dat de Hedelse markt zijn bestaansrecht in de loop der jaren heeft weten te behouden. Het geeft aan hoe belangrijk de paardenmarkt is voor Hedel, hoe graag de Hedelse bevolking deze traditie in stand wil houden en hoe hard de Stichting Paardenmarkt Hedel jaar op jaar zijn best doet deze te organiseren. Maar vooral ook dat de bijzondere sfeer die deze markt heeft, kopers, verkopers en bezoekers blijft trekken.

Allemaal redenen om in het jubileumjaar niet alleen de paardenmarkt van weleer te memoreren, maar zeer zeker ook vooruit te kijken naar de toekomst. Voor de feestelijkheden heeft de gemeente 15.000 euro toegezegd om activiteiten rondom het jubileum te ondersteunen. Zo is er een speciale vlag ontworpen door Hedelnaar Jan Hekezen, is er een film in de maak over Hedel door André Versteeg en is Joke van der Eijk gevraagd om een jubileumboek te schrijven.

Jubileumboek
'Hedel -300 jaar Paardenmarkt' is een echt jubileumboek met op de fraaie omslag een romantisch aandoende Blankenstein in herfsttooi. In het boek heeft men gekozen voor zwart-wit foto's, ook al zijn sommige foto's recent. Dit geeft goed de vaak wat mistige en dampige sfeer weer die op de vroege paardenmarkt hangt. De schrijfster is in de geschiedenis gedoken, waarna er veel ruimte is voor anekdoten en wederwaardigheden.

Als het op menselijke herinneringen aankomt, worden feiten vaak wat gekleurd. Mooie dingen worden wat uitvergroot en zijn talrijk. Minder leuke zaken, zoals het drankmisbruik en de relletjes uit het verleden, worden alleen genoemd. Aardig is het om het aantal aangevoerde paarden per jaar te bekijken. Dit kan behoorlijk verschillen. Voor 1875 waren het er minder dan 1.000. Het topjaar was 1969 met 2.596 paarden. Afgelopen jaar waren het er 1.397.

Veel aandacht is er voor de meest recente veranderingen en verbeteringen betreffende veiligheid en dierenwelzijn. Want de Hedelse Paardenmarkt moet blijven bestaan, vindt ook burgemeester Van Kooten. Hij belooft er zijn best voor te doen. Of dat hem gaat lukken? Er was een lichte aarzeling in zijn stem hoorbaar.

De 300e paardenmarkt wordt gehouden op 4 november.

Meer berichten