Logo carillon.nl

Beknotting

door Rinus Aarssen

Opnieuw was er onenigheid omtrent de invulling van de herdenking op 4 mei. Maar gelukkig waren er toch weer ongehinderd de twee minuten stilte. Iedereen heeft recht op zijn of haar wensen aangaande herdenkingen. Persoonlijk denk ik op die dag alleen aan dood en verderf tengevolge van de Tweede Wereldoorlog. Waarschijnlijk omdat ik die oorlog van begin tot eind bewust heb meegemaakt. En daardoor de herinneringen in veel ongewenste beelden op mijn netvlies achterbleven. Ik was acht bij de eerste tekenen van geweld en vernieling. De Duitsers bombardeerden het station in Roosendaal. Hemelsbreed woonden we daar zo'n drie kilometer vandaan en hadden over de open velden een goed zicht op die verwoestende brand. Onze beschutting was een door ons zelf gegraven schuilkelder in de boomgaard. Ondanks het provisorische van dit onderkomen gaf het toch een gevoel van veiligheid. Als gezin was je bij gevaar in één ruimte bijeen. Het zou illustratief worden tijdens de onzekere oorlogsperiode. Veiligheid en steun zoeken bij elkaar.
West-Brabant was een relatief veilige regio in de doorstane oorlogstijd. Maar ook daar moest je bij zeer ingrijpende gebeurtenissen het geluk hebben buiten de echte gevarenzone te zijn. In oorlogstijd met de bezetting en beknotting was vooral ook het psychische element zeer ingrijpend. Ook en vooral voor de kinderen van toen. Van tijd tot tijd werd er een wezenlijke aanslag gepleegd op je veiligheid, je vrijheid en je geestelijke weerstand.

Er waren angstige en onzekere momenten. Je had de luchtgevechten, de bombardementen, het vanuit de lucht beschieten van vitale objecten en vooral ook het vroegtijdig stilvallen van de motor van een V1, die dan vervolgens neerstortte en tot een verwoestende ontploffing kwam. Op sommige plaatsen was de bevrijding zelfs nog een hel.

Dikwijls zat het gevaar en het onzekere ook in de clandestiene handelingen om de schaarste wat op te heffen. Gewaagde verzetsdaden plegen was weer een stap verder. Al was het enkel maar onderdak verschaffen aan onderduikers. Over sabotage maar niet gesproken. De Duitsers werden allengs feller in hun vergeldingsmaatregelen. Onmenselijke taferelen hebben zich afgespeeld. Oorlog grijpt daardoor diep in. Generaties lang. Oorlog laat wonden achter, die de tijd maar langzaam heelt. Ze laat littekens achter, zichtbaar voor wie maar kijken wil.

Naast oorlog en onderdrukking zet ik vrede en vrijheid. Naast onmenselijkheid plaats ik gerechtigheid en respect voor elkaar. Ieder jaar herdenken we hen die de moed vonden om voor die waarden te vechten en die daarvoor de hoogste prijs moesten betalen, hun leven. Wij herdenken hen, die de oorlog niet overleefden. Wij herdenken hen met ere. Ieder jaar opnieuw. Maar feitelijk mag het daar niet bij blijven. Wij hebben een eigen verantwoordelijkheid op de gebieden van gerechtigheid en respect. Gerechtigheid en respect, ja, de zaden voor vrede en vrijheid. Want waar gerechtigheid heerst is vrede, waar respect is voor de ander ervaart men vrijheid. Er is werk aan de winkel. Met name in kleinere verbanden om ons heen waar we het zelf in de hand kunnen hebben.

Reacties?
r.aarssen@kpnmail.nl

Reageer als eerste
Meer berichten